Czy monitoring pracowników może zastąpić ewidencję czasu pracy? Nie. Kamery mogą rejestrować określone zdarzenia, ale same nie tworzą wymaganej ewidencji godzin pracy, nadgodzin i nieobecności. Monitoring i ewidencja mają inne cele oraz inne zasady stosowania.
W małej firmie łatwo potraktować kamerę jak prosty sposób sprawdzania, kto i o której przyszedł do pracy. Poniżej wyjaśniamy różnice, zasady wskazywane przez UODO i PIP oraz praktyczne możliwości rejestrowania czasu pracy.
„Po co mi system do rejestracji czasu pracy? Przecież mam monitoring.” Kamera rzeczywiście może pokazać, kto wszedł do warsztatu, kto wyszedł przez bramę i kiedy pracownik pojawił się przy stanowisku. Problem w tym, że monitoring wizyjny i ewidencja czasu pracy służą innym celom.
Do czego można stosować monitoring w pracy?
Urząd Ochrony Danych Osobowych wskazuje, że pracodawca wprowadzający monitoring powinien określić konkretny cel jego stosowania. Monitoring wizyjny może służyć m.in. zapewnieniu bezpieczeństwa pracowników, ochronie mienia, kontroli produkcji albo zachowaniu w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.
UODO opisuje zasady monitoringu w miejscu pracy, w tym obowiązek poinformowania osób objętych monitoringiem oraz określenia jego celu, zakresu i sposobu zastosowania.
Monitoring nie jest więc narzędziem „do wszystkiego”. Sam fakt, że firma ma kamery, nie oznacza, że powinny one służyć do analizowania każdej minuty dnia pracy.
Monitoring to nie firmowy Big Brother
Nagrywanie obrazu pracowników oznacza przetwarzanie danych osobowych. Oprócz przepisów Kodeksu pracy trzeba więc brać pod uwagę zasady ochrony danych osobowych. Pracownicy powinni wiedzieć, że monitoring jest stosowany, jaki obszar obejmuje i w jakim celu działa.
Kamera może być potrzebnym narzędziem. Nie jest jednak przepustką do podglądania pracownika dla samego podglądania.
Czy monitoring może służyć do kontroli czasu pracy?
Nagranie może oczywiście pokazać określone zdarzenie. Może być na nim widać, że pracownik wszedł do firmy o 7:18, wyszedł w ciągu dnia przez bramę albo opuścił zakład o 15:03.
To jednak nie oznacza, że monitoring staje się ewidencją czasu pracy.
Państwowa Inspekcja Pracy wyjaśnia, że ewidencja czasu pracy jest obowiązkowa i służy prawidłowemu ustaleniu wynagrodzenia oraz innych świadczeń związanych z pracą. Obejmuje m.in. liczbę przepracowanych godzin oraz godzinę rozpoczęcia i zakończenia pracy.
Monitoring może czasem dostarczyć informacji pomocniczej, ale nie zastępuje prawidłowo prowadzonej ewidencji czasu pracy.
„Przecież na monitoringu wszystko widać”
Załóżmy, że pracownik miał pracować od 7:00 do 15:00. Na kamerze widać, że wszedł o 7:18. Później wyszedł przez bramę, po pewnym czasie wrócił, a zakład opuścił o 15:03.
Co musi zrobić właściciel? Znaleźć odpowiednie nagranie, przewinąć je do właściwego momentu, sprawdzić wejście, znaleźć wyjście i powrót, policzyć czas i wszystko zapisać. A później zrobić dokładnie to samo dla następnego pracownika.
Technologia jest nowoczesna. Tylko metoda rozliczania zaczyna przypominać ręczne przewijanie kaset VHS.
Kamera nie tworzy ewidencji czasu pracy
Ewidencja czasu pracy obejmuje znacznie więcej niż samą obecność pracownika. PIP wymienia m.in. liczbę przepracowanych godzin, godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy, nadgodziny, pracę nocną, dni wolne, dyżury oraz określone nieobecności.
Nagranie z kamery takich danych samo nie tworzy. Kamera rejestruje obraz. Ewidencja ma dostarczyć uporządkowanych informacji potrzebnych do rozliczenia czasu pracy.
Monitoring a wyjścia prywatne pracownika
Pracownik może rozpocząć pracę rano, a w ciągu dnia wyjść w prywatnej sprawie. Monitoring pokaże człowieka wychodzącego przez bramę. Nie opisze jednak automatycznie zdarzenia jako „sprawa prywatna – 37 minut” ani nie przygotuje miesięcznego zestawienia takich wyjść.
Jeżeli właściciel za każdym razem musi szukać na nagraniu momentu wyjścia i powrotu, monitoring zamiast oszczędzać czas zaczyna generować dodatkową pracę.
Monitoring w warsztacie, stolarni czy małym zakładzie produkcyjnym
W takich miejscach monitoring może mieć dużo sensu. W warsztacie może pomagać chronić drogi sprzęt. W stolarni może wspierać bezpieczeństwo. W magazynie może służyć ochronie towaru. W zakładzie produkcyjnym może służyć kontroli produkcji.
Problem zaczyna się wtedy, kiedy z kamery próbujemy zrobić jednocześnie ochroniarza, listę obecności, zegar wejść i wyjść oraz system do ewidencji czasu pracy. Jedno narzędzie nie musi robić wszystkiego.
Czy lista obecności wystarczy?
Nie. PIP wyraźnie rozróżnia listę obecności od ewidencji czasu pracy. Lista obecności może służyć do potwierdzania obecności pracownika, ale ewidencja czasu pracy jest odrębnym i obowiązkowym dokumentem.
Więcej o tej różnicy wyjaśniamy we wpisie „Lista obecności a ewidencja czasu pracy”.
Dlaczego system do rejestracji czasu pracy jest praktyczniejszy?
System stworzony do rejestracji czasu pracy nie próbuje odgadywać zdarzeń z obrazu. Pracownik rejestruje konkretne zdarzenia związane z czasem pracy, a właściciel otrzymuje uporządkowane dane. Nie musi przewijać godzin nagrań, żeby odnaleźć kilkusekundowe zdarzenie.
Prosty system RCP nie zastępuje całej wymaganej prawem dokumentacji pracowniczej, ale może znacznie ułatwić zebranie danych potrzebnych do późniejszego rozliczenia czasu pracy.
Jeśli interesuje Cię prostsza rejestracja bez kart i czytników, zobacz też „Karta RCP czy PIN? Co naprawdę sprawdza się w małej firmie?”.
Monitoring patrzy. Ewidencja liczy.
To najprostsze podsumowanie. Monitoring wizyjny ma określone cele i podlega konkretnym zasadom. Ewidencja czasu pracy służy prawidłowemu rozliczeniu czasu pracy pracownika.
Te dwa rozwiązania mogą funkcjonować obok siebie. Jedno nie powinno jednak udawać drugiego.
Jeżeli w firmie kamery służą głównie do późniejszego przewijania nagrań i ustalania, kto o której przyszedł do pracy, warto zadać sobie pytanie: czy naprawdę po to został założony monitoring?
TimePanel Mini – rejestracja zamiast przewijania nagrań
TimePanel Mini powstał z myślą o małych firmach, które potrzebują prostego sposobu rejestracji czasu pracy. Pracownik rejestruje zdarzenia związane z czasem pracy, a właściciel otrzymuje uporządkowane dane potrzebne do późniejszego rozliczenia.
Bez odtwarzania całego dnia z kamer. Bez kartek. Bez „wydaje mi się, że przyszedłem o siódmej”. I bez robienia z właściciela firmy operatora monitoringu po godzinach.
Kamery zostaw bezpieczeństwu. Czas pracy zostaw ewidencji.
Sprawdź TimePanel Mini i rozpocznij 14-dniowy test.
FAQ – monitoring pracowników a ewidencja czasu pracy
Czy pracodawca może stosować monitoring wizyjny?
Tak, jeżeli spełnione są warunki jego stosowania. UODO wskazuje m.in. bezpieczeństwo pracowników, ochronę mienia, kontrolę produkcji oraz ochronę informacji jako cele przewidziane dla monitoringu wizyjnego.
Czy pracodawca może dowolnie podglądać pracowników?
Nie. Monitoring powinien mieć konkretny cel i wiąże się z obowiązkami wynikającymi m.in. z Kodeksu pracy oraz ochrony danych osobowych.
Czy kamera zastępuje ewidencję czasu pracy?
Nie. Ewidencja czasu pracy jest odrębnym obowiązkiem i służy prawidłowemu ustaleniu wynagrodzenia oraz innych świadczeń związanych z pracą.
Czy lista obecności wystarczy zamiast ewidencji czasu pracy?
Nie. Lista obecności i ewidencja czasu pracy pełnią różne funkcje.
Co powinna zawierać ewidencja czasu pracy?
Między innymi liczbę przepracowanych godzin, godzinę rozpoczęcia i zakończenia pracy, nadgodziny, pracę nocną, dni wolne, dyżury oraz określone nieobecności.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

